ਆਕਲੈਂਡ (ਐੱਨ ਜੈੱਡ ਤਸਵੀਰ) ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਕੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਇਤਨਾ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਸ ਫਲੈਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਵੇਖੇ ਹੀ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜਤਾਈ।
ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਲੈਟ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਕਾਰਪੇਟ ਨਮੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਵੀ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ “ਗਟਰ ਵਰਗੀ ਬੂ ਵਾਲਾ” ਦੱਸਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੱਖੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਢੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦ ਵੱਧ ਗਿਆ।
ਮਾਮਲਾ ਆਖਿਰਕਾਰ Tenancy Tribunal ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਬਾਂਡ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਭਰਿਆ ਕਿਰਾਇਆ ਵਾਪਸ ਕਰੇ।
ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਨੂੰ ਰਹਿਣ-ਯੋਗ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘਰ ਦਿਖਾਏ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਦੇਣਾ ਗਲਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਮਸਲਾ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਸਹਿਣਯੋਗ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਬਣੇ।