ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ

ਆਕਲੈਂਡ (ਐੱਨ ਜੈੱਡ ਤਸਵੀਰ) ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਅਗਲੇ ਹਫਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਫਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਲਕਸਨ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਬੈਠਣਗੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਮੇਲਨ ਰਾਇਸੀਨਾ ਡਾਇਲਾਗ ‘ਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣਗੇ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਖਸ਼ੀ (2008-20), ਜੋ 2011 ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਸਰ ਜੌਹਨ ਕੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣਗੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੌਰਾ – ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਵਫਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ – ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਵਪਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਲਕਸਨ ਨੂੰ ਰਾਇਸੀਨਾ ਡਾਇਲਾਗ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲ ਦੱਸਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ-ਯੂਰਪੀਅਨ ਨੇਤਾ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ ਜੌਹਨ ਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਵਫ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦਸ ਦੌਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਡੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਭਰੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਘੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰੰਜਨਾ ਪਟੇਲ, ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਫ਼ਦ ਹੋਣਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਸਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਸੁਦੀਮਾ ਹੋਟਲਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੀਵੀ-ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੁਦੇਸ਼ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਕ ਵੱਡੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ- ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਿਵੇਸ਼, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਵਫ਼ਦ (ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ) ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਥਾਪਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਉਡਾਣ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸਾਈਡ ਟਰੇਡ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਾਰਥਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡੇਅਰੀ ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੰਡੀਆ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਂਸਲ (ਆਈਐਨਜੇਡਬੀਸੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਰਤ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਪਾਰ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਉਦਯੋਗ ਸਹਿਯੋਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਕੀਵੀਫਰੂਟ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਨੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਇੰਨੀ ਹਲਚਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਈਐਨਜੇਡਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਵਪਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਰਿਸ਼ਤੇ ‘ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ 810 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਸਾਲ 2023 ‘ਚ ਇਹ 1.22 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 1.54 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 1.87 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਵੈਟਾਕੇਰੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਕੌਸ਼ਲ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਕੌਸ਼ਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨੀਸ਼ਾ ਮੋਰਾਰ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਏਜੰਡੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹਨ। ਮੋਰਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਖਾਂਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚਾਵਲਾ, ਮੋਰਾਰ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਵੀ ਅਗਲੇ ਹਫਤੇ ਭਾਰਤ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।