ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਉੱਘੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼ੇਖਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਨਮਾਨਿਤ

ਆਕਲੈਂਡ (ਐੱਨ ਜੈੱਡ ਤਸਵੀਰ) ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਉੱਘੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸ਼ੇਖਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਖਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਧਾਰਤ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਰਬੋਤਮ ਲੇਖ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰੈਫਰਡ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਏਸ਼ੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਕ ਉੱਘੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਜਾਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਮੁੱਢਲੀ ਖੋਜ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ‘ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਦਿ ਐਂਟੀਪੋਡਜ਼’ ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜੇਨ ਬਕਿੰਘਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 2018 ‘ਚ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਆਰਐਨਜੇਡ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਆਓਟੇਰੋਆ ‘ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਸਨੀਕ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਮਲਾਹ ਸਨ। ਮਲਾਹਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਕਾਸਿਮ ਅਤੇ ਨਸਰੀਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੋਂਡੀਚੇਰੀ ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਲੋਨੀ ਵਿਚ ਜੀਨ ਫ੍ਰਾਂਕੋਇਸ ਮੈਰੀ ਡੀ ਸੁਰਵਿਲੇ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਾਲੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੇਂਟ ਜੀਨ ਬੈਪਟਿਸਟ ਵਿਚ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਦਸੰਬਰ 1769 ਵਿਚ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਨਾਰਥਲੈਂਡ ਵਿਚ ਉਤਰਿਆ ਜਦੋਂ ਕੈਪਟਨ ਕੁੱਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਂਡੇਵਰ ਮੁਹਿੰਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਜਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਪੇਰੂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਸਿਮ ਅਤੇ ਨਸਰੀਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਕਰਵੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਆਰਐਨਜੇਡ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਪਹਿਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਕਹਾਣੀ [ਇੱਥੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੀ] 1809 ਜਾਂ 1810 ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਛੱਡਕੇ ਚਲਾ ਗਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਓਰੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ‘ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੋਆ ਦਾ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਸੀ, ਜੋ 1853 ‘ਚ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਗੋਲਡ ਫੀਲਡਜ਼ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। “ਐਡਵਰਡ ਪੀਟਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ‘ਬਲੈਕ ਪੀਟਰ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਰ ਸੀ।
ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ 1992 ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਇੰਡੀਆ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ। ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਹਿਸਟਰੀ, ਫਿਲਾਸਫੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮਰੀਟਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ। ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜਾਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਾਠਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪਲਾਸੀ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ: ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਮਾਡਰਨ ਇੰਡੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜਰਨਲ ਆਫ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਹਨ।