ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ‘ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਟ੍ਰੀਜ਼’ ਬਣਿਆ ਭਾਰਤ–ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਪੁਲ

ਆਕਲੈਂਡ, (ਐੱਨ ਜੈੱਡ ਤਸਵੀਰ) ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਟ੍ਰੀਜ਼, ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੁਰਲਭ ਅਤੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਲੋਨਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਰਮਿਆਨ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪੁਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈ.ਏ.ਐਸ. ਅਧਿਕਾਰੀ ਡੀ.ਐਸ. ਜਸਪਾਲ ਵੱਲੋਂ ਕਿਊਰੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇਚਰ ਐਂਡ ਹੈਲਥ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਪੀ ਵੀ ਹਨ।
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਕਿਊਰੇਟਰ ਅਮਨ ਜਸਪਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਪਿਯੂਸ਼ ਗੋਯਲ ਦੀ ਉੱਚ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਟਰਿਸਟ ਵਿਥ ਟ੍ਰੀਜ਼’ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕਾਪੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਪੱਖ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ — ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ “ਕੀਵੀ ਗ੍ਰੋਵ” ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਮੂਲ ਰੁੱਖਾਂ — ਕੌਰੀ, ਟੋਟਰਾ, ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਬੀਚ — ਨੂੰ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਮਨੂਕਾ ਦਾ ਪੋਧਾ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ — ਜੋ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਿਆਵਰਣਕ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਟੀਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੈਵ-ਵਿਵਿਧਤਾ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਯਾਦ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਮਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਮੀਨਾ ਜਸਪਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਲ ਹਨ, “ਕੀਵੀ ਗ੍ਰੋਵ” ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਅਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰੋਪਾਗੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਪੌਧੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੁਆਰੰਟਾਈਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਾਰਧ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਹਿਯੋਗ, ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਸੰਰਕਸ਼ਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਫਾਰੈਸਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੈਵ-ਵਿਵਿਧਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਯਾਸ ਉਹਨਾਂ ਇੰਡੀਆ–ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮੁਫ਼ਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਲੇਬਰ ਮੋਬਿਲਿਟੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰਬਿੰਦ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਕੀਵੀ ਗ੍ਰੋਵ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣਕ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਥਾਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਹੱਤਵ ਵੱਡਾ — ਕੀਵੀ ਗ੍ਰੋਵ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਜਿੰਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗਾਂ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣਕ ਸਪਰਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਮਨ ਅਤੇ ਸਮੀਨਾ ਜਸਪਾਲ, ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਮੋਬਿਲਿਟੀ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।