ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨਿਗਰਾਨ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ

ਆਕਲੈਂਡ (ਐੱਨ ਜੈੱਡ ਤਸਵੀਰ) ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਸ਼ੱਦਦ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗੁਪਤ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੁਧਾਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਕਲੈਂਡ ਜੇਲ੍ਹ, ਮਾਊਂਟ ਈਡਨ ਸੁਧਾਰ ਸਹੂਲਤ, ਆਕਲੈਂਡ ਖੇਤਰ ਮਹਿਲਾ ਸੁਧਾਰ ਸਹੂਲਤ, ਆਕਲੈਂਡ ਦੱਖਣੀ ਸੁਧਾਰ ਸਹੂਲਤ, ਵਾਈਕੇਰੀਆ ਜੇਲ੍ਹ, ਅਰੋਹਾਟਾ ਜੇਲ੍ਹ, ਰਿਮੁਟਾਕਾ ਜੇਲ੍ਹ, ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ ਮਹਿਲਾ ਜੇਲ੍ਹ, ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ ਪੁਰਸ਼ ਜੇਲ੍ਹ, ਰੋਲਸਟਨ ਜੇਲ੍ਹ, ਓਟਾਗੋ ਸੁਧਾਰ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਇਨਵਰਕਾਰਗਿਲ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਦੌਰਾ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕਪਾਲ ਪੀਟਰ ਬੋਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਫਤਰ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਆਕਲੈਂਡ ਜੇਲ੍ਹ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕਾਂਤ ਕੈਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕ ਦਫ਼ਤਰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਮੁਖੀ ਆਇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਜੁਨ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਆਰਐੱਨਜੈੱਡ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕਪਾਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਵਿਰੁੱਧ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਮਾਹਰ ਅਕਸਰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਦੇਖਭਾਲ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅਣਐਲਾਨੇ ਦੌਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਸ਼ੱਦਦ ਜਾਂ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਰੋਕਥਾਮ ਕਾਰਜ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਇੰਨਾ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤਸ਼ੱਦਦ ਜਾਂ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ,” । ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿਧੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। “ਤਸ਼ੱਦਦ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਥਾਨ ਉਹ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ ਜਨਤਾ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹਨ।” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸ਼ੱਦਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। “ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।” ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਡਾ. ਲੀਅਮ ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਤੰਤਰ ਜੇਲ੍ਹ ਨਿਰੀਖਣ “ਜ਼ਰੂਰੀ” ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ “ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਬਾਕਸ ਹਨ,” । ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਜੇਲ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ “ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ।” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਕਸਰ ਕੈਦੀਆਂ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੋਜ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ । “ਇਹ ਨਿਰੀਖਣ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।” ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੌਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ, ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ – ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਆਬਾਦੀ 36% ਵਧੇਗੀ। 2023 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਮੇਟੀ ਅਗੇਂਸਟ ਟਾਰਚਰ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਓਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਟਾਫ ਦੀ ਘਾਟ, ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ ਕੈਦ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਲੋਕਪਾਲ ਸਮੇਤ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 2024 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਕਲੈਂਡ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਕਾਂਤ ਕੈਦ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਮਾਊਂਟ ਈਡਨ ਸੁਧਾਰ ਸਹੂਲਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜੈਨਿਸ ਅਡੇਅਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਦੀ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸ਼ਾਸਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਜੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 22 ਘੰਟੇ ਆਪਣੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਰੋਕਤ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਧਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫਲੋਇਡ ਡੂ ਪਲੇਸਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬੈਠ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। “ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਆਓ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੀਏ ।”